Odejmowanie pisemne — pierwsze kroki
W skarbonce masz 452 zł, a hulajnoga kosztuje 138 zł. 🦊 Słupek pokaże, ile ci zostanie.
Równo pod sobą, od prawej
Odjemną piszemy u góry, odjemnik pod nią. Jedności muszą stać pod jednościami.
Liczymy kolumnami, zaczynając od prawej.
Jedna dziesiątka to dziesięć jedności
Bywa, że cyfra u góry jest mniejsza od tej na dole.
Wtedy pożyczamy jedną dziesiątkę z kolumny obok. Rozsypuje się ona na 10 pojedynczych klocków.
Liczymy 452 − 138
- 1452−138???
Zaczynamy od kolumny jedności Jedności: dwójka jest mniejsza od ósemki. Tak się nie odejmie.
- 24452−138???
Tak pożyczkę zapisujemy w zeszycie Pożyczamy jedną dziesiątkę z kolumny obok. Jedności mają teraz 12.
- 34452−138??4
Jedności policzone Z dwunastu zabieramy 8.
- 44452−138?14
Dziesiątki policzone Dziesiątek jest już tylko 4, bo jedną pożyczyliśmy.
- 54452−138314
452 − 138 = 314 Setki: 4 bez 1 to 3. Słupek skończony.
Wszystkie 5 kroków odsłonięte.
Ile wynosi ta różnica?
Pułapka: odjęcie na odwrót
Gdy cyfra u góry jest mniejsza, kusi, żeby zamienić liczby miejscami.
Źle: zamiast policzyć
Dobrze: pożyczyć dziesiątkę i policzyć
W odejmowaniu kolejności zamieniać nie wolno.
Pożyczka zawsze kosztuje — sąsiednia kolumna traci jedną sztukę. 🦊
Zapamiętaj
Co robimy, gdy cyfra u góry jest za mała?
Pożyczamy jedną sztukę z kolumny po lewej. Rozsypuje się ona na 10 jedności. Lewa kolumna ma teraz o jedną mniej.
Dla rodzicaJak wytłumaczyć dziecku odejmowanie w słupku?
- Dziecko zamienia cyfry miejscami, gdy górna jest mniejsza. Jak to naprawić?
To najczęstszy błąd w tym temacie i bierze się z tego, że „3 − 7 się nie da". Pomaga pokazanie pożyczki na czymś fizycznym: dziesięć jednozłotówek i jedna dziesięciozłotówka. Żeby zapłacić 7 zł, gdy w ręce mamy tylko trzy złotówki, rozmieniamy dziesięciozłotówkę — jest ich teraz trzynaście i już się da, a dziesiątek zostaje o jedną mniej. Ten sam ruch zapisujemy potem w słupku.
- Skąd wiadomo, czy wynik jest dobry, bez zaglądania do odpowiedzi?
Z dodawania. Do wyniku dodajemy odjemnik i musi wyjść liczba z góry słupka: jeśli 452 − 138 = 314, to 314 + 138 musi dać 452. Sprawdzenie zajmuje pół minuty, dziecko robi je samo i samo znajduje błąd. Warto wprowadzić je jako stały element zadania, a nie jako karę za pomyłkę.
- Co zrobić, gdy w liczbie są zera i pożyczka nie ma skąd przyjść?
Wtedy pożyczamy dalej, przez zero. Przy 500 − 138 kolumna dziesiątek też jest pusta, więc idziemy do setek: jedna setka staje się dziesięcioma dziesiątkami, z których jedna schodzi do jedności. Pomaga zapisać to małymi cyferkami nad liczbą, krok po kroku, zamiast robić dwa ruchy naraz w głowie. Ten przypadek warto przećwiczyć osobno — sam z siebie nie wychodzi z prostszych przykładów.
Sprawdź się!
Odpowiedziano na 0 z 4 pytańSkróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.
Ile wynosi ta różnica?
W kolumnie jedności wypada 3 minus 7. Co robimy?
Ile wynosi ta różnica?
Na ile jedności rozsypuje się pożyczona dziesiątka?