Równania — wprowadzenie

około 15 minut
W tej lekcji1/19

Cześć! Wyobraź sobie wagę szalkową w idealnej równowadze. Po lewej stronie leży tajemnicze pudełko i dwa odważniki po kilogramie. Po prawej — pięć kilogramów. Ile waży pudełko? Odpowiedź podpowiada sam zdrowy rozsądek: trzy. I to właśnie było pierwsze rozwiązane równanie. Dziś nauczymy się robić to samo z liczbami zamiast z wagą.

Równanie to waga w równowadze

Równanie to zapis dwóch wyrażeń połączonych znakiem równości. Ten znak oznacza, że obie strony mają taką samą wartość — jak dwie szalki wagi w idealnej równowadze.

Sprawdzenie jest zawsze możliwe i zawsze warto je zrobić

To ogromna zaleta równań: nie musisz wierzyć swojemu rachunkowi, możesz go zweryfikować.

Cztery równania i ich sprawdzenia

  1. 1

    Jaka liczba powiększona o 5 daje 12? Siódemka — i od razu podstawiamy ją z powrotem.

    x+5=12,7+5=12x + 5 = 12, \qquad 7 + 5 = 12
  2. 2

    Jaka liczba pomniejszona o 4 daje 10? Czternastka.

    x4=10,144=10x - 4 = 10, \qquad 14 - 4 = 10
  3. 3

    Jaka liczba potrojona daje 15? Piątka.

    3x=15,35=153x = 15, \qquad 3 \cdot 5 = 15
  4. 4

    Jaka liczba podzielona przez 2 daje 6? Dwunastka.

    x2=6,12:2=6\frac{x}{2} = 6, \qquad 12 : 2 = 6
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 4 kroków odsłonięte.

Zastanowienie wystarczy tylko do czasu

Na tym poziomie wiele równań rozwiążesz po prostu przez zastanowienie: jaka liczba powiększona o 5 daje 12? Ale warto od razu poznać metodę, która zadziała także wtedy, gdy liczby przestaną być tak przyjazne.

Co wolno zrobić z wagą, żeby nie stracić równowagi

Wróćmy do obrazu wagi. Skoro obie szalki są w równowadze, to co możesz zrobić, żeby ta równowaga została zachowana?

Cztery ruchy, które nie psują równowagi

  1. 1

    Możesz dołożyć to samo do obu szalek.

    a=b    a+c=b+ca = b \;\Rightarrow\; a + c = b + c
  2. 2

    Możesz zdjąć to samo z obu.

    a=b    ac=bca = b \;\Rightarrow\; a - c = b - c
  3. 3

    Możesz podwoić zawartość obu szalek albo zabrać połowę z każdej.

    a=b    2a=2b   oraz   a2=b2a = b \;\Rightarrow\; 2a = 2b \;\text{ oraz }\; \frac{a}{2} = \frac{b}{2}
  4. 4

    Waga za każdym razem pozostanie w równowadze — bo obu stronom przydarzyło się dokładnie to samo.

    a=ba = b
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 4 kroków odsłonięte.

Te same zasady rządzą równaniami

Dokładnie te same zasady rządzą równaniami:

Cel: niewiadoma sama po jednej stronie

Cel jest zawsze ten sam: doprowadzić do sytuacji, w której niewiadoma zostaje sama po jednej stronie. Wtedy po drugiej stronie stoi gotowa odpowiedź.

Przykład krok po kroku: x + 4 = 11

  1. 1

    Przykład krok po kroku. Chcemy zostawić iksa samego, więc musimy pozbyć się czwórki.

    x+4=11x + 4 = 11
  2. 2

    Odejmujemy ją od obu stron.

    x+44=114x + 4 - 4 = 11 - 4
  3. 3

    Po lewej czwórki się znoszą i zostaje sam iks.

    x=7x = 7
  4. 4

    Sprawdzenie. Prawda, więc rozwiązanie jest poprawne.

    7+4=11  7 + 4 = 11 \; \checkmark
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 4 kroków odsłonięte.

Rozwiązujemy równanie 3x plus 1 równa się 10

  1. 1

    Zadanie: rozwiąż równanie. Naszym celem jest zostawić iksa samego po lewej stronie.

    3x+1=103x + 1 = 10
  2. 2

    Krok pierwszy: patrzymy, co przeszkadza. Przy iksie stoi dodana jedynka — pozbywamy się jej, odejmując od OBU stron.

    3x+11=1013x + 1 - 1 = 10 - 1
  3. 3

    Po lewej jedynki się znoszą, po prawej zostaje dziewiątka.

    3x=93x = 9
  4. 4

    Krok drugi: teraz iks jest pomnożony przez trzy. Żeby to odwrócić, dzielimy obie strony przez trzy.

    3x3=93\frac{3x}{3} = \frac{9}{3}
  5. 5

    Po lewej trójki się skracają i zostaje sam iks. To właśnie chcieliśmy osiągnąć.

    x=3x = 3
  6. 6

    Krok trzeci, obowiązkowy: sprawdzenie. Podstawiamy trójkę do PIERWOTNEGO równania.

    33+1=9+1=103 \cdot 3 + 1 = 9 + 1 = 10
  7. 7

    Wyszło 10, czyli dokładnie tyle, ile stoi po prawej stronie. Rozwiązanie jest poprawne.

    10=10  10 = 10 \; \checkmark
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 7 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

Rozwiąż równanie i podaj wartość niewiadomej:

x+8=15x + 8 = 15

Pułapka! Zmiana tylko jednej strony

Najgroźniejszy błąd w równaniach polega na wykonaniu działania po jednej stronie i zapomnieniu o drugiej. To tak, jakbyś zdjął odważnik tylko z jednej szalki — waga natychmiast się przechyla i wszystko przestaje być prawdą.

Źle i dobrze na równaniu x + 3 = 10

  1. 1

    Błędnie: uczeń odejmuje trójkę tylko po lewej i pisze, że iks równa się dziesięć.

    x+3=10    x=10x + 3 = 10 \;\to\; x = 10
  2. 2

    Sprawdzenie natychmiast to demaskuje: wychodzi trzynaście, a miało być dziesięć.

    10+3=131010 + 3 = 13 \neq 10
  3. 3

    Poprawnie: odejmujemy trójkę od obu stron.

    x+33=103,x=7x + 3 - 3 = 10 - 3, \qquad x = 7
  4. 4

    Sprawdzenie. Prawda. Zasada: cokolwiek robisz, rób to po OBU stronach.

    7+3=10  7 + 3 = 10 \; \checkmark
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 4 kroków odsłonięte.

Pułapka! Mylenie działania odwrotnego

Drugi błąd: mylenie działania odwrotnego. Żeby pozbyć się dodawania, trzeba odjąć. Żeby pozbyć się mnożenia — podzielić.

Pułapka! Pomijanie sprawdzenia

Trzeci błąd: pomijanie sprawdzenia. To jedyny temat w matematyce, w którym zawsze możesz zweryfikować własną odpowiedź w kilka sekund. Nie korzystać z tego to marnowanie darmowej kontroli.

Zagadka o wieku zapisana równaniem

  1. 1

    Zadanie: Kuba pomyślał liczbę, pomnożył ją przez 4, potem dodał 6 i otrzymał 26. Jaką liczbę pomyślał?

    liczba4+626\text{liczba} \to \cdot 4 \to +6 \to 26

    Jak myślisz, ile wyjdzie?

  2. 2

    Krok pierwszy: nieznaną liczbę oznaczamy literą. To zawsze pierwszy ruch przy zadaniach tekstowych.

    pomyslana liczba=x\text{pomyslana liczba} = x
  3. 3

    Krok drugi: zapisujemy treść jako równanie. Pomnożył przez 4, więc 4x4x. Dodał 6, więc 4x+64x + 6. Otrzymał 26, więc to się równa 26.

    4x+6=264x + 6 = 26
  4. 4

    Krok trzeci: rozwiązujemy. Najpierw pozbywamy się dodawania — odejmujemy 6 od obu stron.

    4x=266=204x = 26 - 6 = 20
  5. 5

    Teraz pozbywamy się mnożenia — dzielimy obie strony przez 4.

    x=20:4=5x = 20 : 4 = 5
  6. 6

    Kuba pomyślał piątkę. Sprawdzamy z treścią zadania, a nie tylko z równaniem.

    54=20,20+6=26  5 \cdot 4 = 20, \quad 20 + 6 = 26 \; \checkmark
  7. 7

    Zwróć uwagę na kolejność rozwiązywania: cofaliśmy się dokładnie odwrotnie niż szła treść zadania. Kuba najpierw mnożył, potem dodawał — więc my najpierw odejmujemy, potem dzielimy.

    odwrotna kolejnosc\text{odwrotna kolejnosc}
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 7 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

Rozwiąż równanie i podaj wartość niewiadomej:

5x=355x = 35

Ściąga do zapamiętania

Co to jest równanie i jak je rozwiązać?

RÓWNANIE to dwa wyrażenia połączone znakiem równości — jak waga w równowadze. ROZWIĄZANIE to liczba, która po podstawieniu daje zdanie prawdziwe. CEL: zostawić niewiadomą samą po jednej stronie. WOLNO dodać, odjąć, pomnożyć lub podzielić — ale ZAWSZE PO OBU STRONACH (nie dziel przez zero). Działania odwrotne: dodawanie znosi odejmowanie, mnożenie znosi dzielenie. Najpierw pozbądź się dodawania, potem mnożenia. ZAWSZE SPRAWDZAJ, podstawiając do pierwotnego równania.

Sprawdź się!

Odpowiedziano na 0 z 5 pytań

Skróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.

1

Które z tych liczb jest rozwiązaniem równania x+6=14x + 6 = 14?

2

Rozwiąż równanie x5=9x - 5 = 9.

3

Rozwiąż równanie x3=6\frac{x}{3} = 6.

4

Rozwiąż równanie 2x+3=112x + 3 = 11.

5

Uczeń rozwiązywał x+4=12x + 4 = 12 i zapisał x=12x = 12. Jak najszybciej wykryć jego błąd?

Następny temat
Rozwiązywanie prostych równań