Natężenie prądu elektrycznego
W tej lekcji1/9
Stoisz nad rzeką. Wiesz już, że woda płynie — ale to za mało. Ważne jest, ILE jej przepływa w ciągu sekundy: górski strumyk czy potężna Wisła? Z prądem elektrycznym jest tak samo, a odpowiada za to natężenie.
Natężenie prądu — ile ładunku przepływa w jednej sekundzie
W przewodniku płyną elektrony, czyli przenoszą ładunek elektryczny. Natężenie mówi nam, ile ładunku przepływa przez przekrój poprzeczny przewodnika w jednostce czasu.
Amperomierz wpinamy szeregowo
Natężenie mierzymy amperomierzem. Skoro przyrząd ma policzyć cały przepływający ładunek, to cały prąd musi przez niego przepłynąć.
Obliczmy natężenie prądu
- 1
Przez przekrój przewodnika przepłynął ładunek 60 C w ciągu 20 s. Szukamy natężenia.
- 2
Zapisujemy wzór na natężenie: ładunek dzielony przez czas.
- 3
Podstawiamy dane i liczymy.
- 4
Sprawdzamy jednostki — kulomb podzielony przez sekundę daje amper.
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
Przez przekrój przewodnika przepływa ładunek 30 C w ciągu 15 s. Ile wynosi natężenie prądu w amperach?
Pułapka! Amperomierz równolegle to zwarcie
Najczęstszy błąd na lekcji laboratoryjnej: wpięcie amperomierza równolegle do żarówki, tak jak woltomierza. Nie rób tego.
Jakie natężenia spotykasz na co dzień
- 1
Dioda LED w lampce rowerowej albo w pilocie — prąd bardzo mały, rzędu kilkudziesięciu miliamperów.
- 2
Czajnik elektryczny o dużej mocy — prąd kilkaset razy większy, bo grzałka pobiera dużo energii.
- 3
Bezpiecznik w domowej instalacji przerywa obwód, gdy natężenie przekroczy wartość graniczną.
- 4
Dla porównania: prąd powyżej 30 mA płynący przez ciało człowieka jest już groźny dla życia. Wielkość natężenia naprawdę ma znaczenie.
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
Przez diodę LED płynie prąd o natężeniu 20 mA. Ile kulombów ładunku przepłynie przez nią w ciągu 100 s?
Ściąga do zapamiętania
Czym jest natężenie prądu, jakim wzorem je liczysz i jak wpina się amperomierz?
— ładunek przepływający przez przekrój przewodnika w czasie .
• Jednostka to amper: , a .
• Przykład: w czasie daje .
• Amperomierz wpinamy szeregowo, w przerwie obwodu — cały mierzony prąd musi przez niego przepłynąć.
• Pułapka: amperomierz wpięty równolegle to zwarcie i spalony miernik.
• Skala do zapamiętania: dioda LED , czajnik , bezpiecznik domowy , a już przez ciało człowieka jest groźne dla życia.
Dla rodzicaJak wytłumaczyć dziecku natężenie prądu?
- Jak wytłumaczyć natężenie, nie mówiąc o ładunkach?
Rzeką. To, że woda płynie, to jeszcze nie wszystko — ważne jest, ILE jej przepływa w ciągu sekundy: górski strumyk czy Wisła. Z prądem jest tak samo: natężenie mówi, ile ładunku przechodzi przez przewód w jednej sekundzie. Stąd wzór I = q / t i jednostka amper, czyli kulomb na sekundę. Porównanie z rzeką wystarcza też do kolejnych lekcji, bo napięcie da się w nim pokazać jako różnicę poziomów.
- Dlaczego amperomierz wpina się szeregowo, a nie obok odbiornika?
Bo ma zmierzyć prąd płynący przez obwód, więc cały ten prąd musi przez niego przepłynąć — amperomierz wpinamy w przerwę w obwodzie, jak bramkę na rzece. Podłączony równolegle działa odwrotnie: ma bardzo mały opór, więc tworzy dla prądu skrót o niemal zerowym oporze, czyli zwarcie. To najczęstszy błąd na lekcji laboratoryjnej i jedyny, który potrafi uszkodzić sprzęt, więc warto go omówić przed zajęciami, a nie po.
- Gdzie dziecko spotka ampery poza lekcją?
Na każdej ładowarce do telefonu — obok napięcia stoi natężenie, na przykład 2 A. Na bezpiecznikach w skrzynce rozdzielczej: 10 A, 16 A. Na powerbanku pojemność podana jest w miliamperogodzinach, co przy okazji przypomina, że 1000 mA to 1 A. Warto obejrzeć te napisy razem — nagle okazuje się, że symbole z lekcji stoją na sprzętach, z których dziecko korzysta codziennie.
Sprawdź się!
Odpowiedziano na 0 z 5 pytańSkróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.
Jaka jest jednostka natężenia prądu elektrycznego?
Jak należy wpiąć amperomierz do obwodu?
Przez przekrój przewodnika przepłynął ładunek 40 C w ciągu 8 s. Ile wynosi natężenie prądu?
W obwodzie płynie prąd o natężeniu 2 A. Jaki ładunek przepłynie przez żarówkę w ciągu 10 s?
Ile amperów to 500 mA?