Trudniejsze obliczenia kalendarzowe i zegarowe

około 12 minut
W tej lekcji1/15

Cześć! Film zaczyna się o 22:40 i trwa 100 minut. O której się skończy? Kalkulator odpowie 122:40, co jest bez sensu, bo doba ma tylko 24 godziny. Czas rządzi się własnymi prawami: sześćdziesiątkami zamiast dziesiątek, a o północy licznik wraca do zera. Dziś nauczysz się liczyć w tym systemie tak, żeby przejście przez północ przestało być problemem.

Czas nie liczy się dziesiątkami

Wszystkie liczby, z którymi pracujesz na co dzień, są dziesiątkowe: po 9 przychodzi 10. Czas działa inaczej — po 59 minutach przychodzi godzina.

121234567891011
Za kwadrans piętnasta

Godzina 2,5 to 2 h 30 min

Stąd bierze się najważniejsza konsekwencja: godzina 2,5 to nie 2 godziny 50 minut, tylko 2 godziny 30 minut. Połowa godziny to trzydzieści minut, bo połowa sześćdziesiątki.

Zapis dziesiętnyW godzinach i minutach
0,50{,}5 h30 min
1,51{,}5 h1 h 30 min
2,252{,}25 h2 h 15 min
0,750{,}75 h45 min

Z godzin i minut na same minuty

  1. 1

    Zamiana w drugą stronę też się przydaje. Żeby zamienić godziny i minuty na same minuty, mnożymy najpierw godziny przez 60.

    2 h=260=120 min2 \text{ h} = 2 \cdot 60 = 120 \text{ min}
  2. 2

    Potem dodajemy resztę, czyli minuty stojące po dwukropku.

    2 h 45 min=260+45=165 min2 \text{ h } 45 \text{ min} = 2 \cdot 60 + 45 = 165 \text{ min}
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 2 kroków odsłonięte.

Przez północ i przez koniec miesiąca

Przejście przez północ. Gdy dodawanie wyprowadza Cię poza 24:00, odejmujesz 24 godziny i przechodzisz na następny dzień.

Przejście przez koniec miesiąca

Tu potrzebna jest liczba dni w miesiącach — wystarczy zapamiętać dwie listy.

Ile trwa lekcja od 8:50 do 13:15?

  1. 1

    Zadanie: zajęcia zaczynają się o 8:50, a kończą o 13:15. Ile trwają? Odejmowanie wprost jest kłopotliwe, bo 15 minut to mniej niż 50.

    13:158:5013{:}15 - 8{:}50
  2. 2

    Idziemy małymi krokami. Krok pierwszy: dobijamy do pełnej godziny. Z 8:50 do 9:00 brakuje 10 minut.

    8:509:00(10 min)8{:}50 \to 9{:}00 \quad (10 \text{ min})
  3. 3

    Krok drugi: od 9:00 do 13:00 mamy pełne godziny. Odejmujemy je zwyczajnie.

    139=4 godziny13 - 9 = 4 \text{ godziny}
  4. 4

    Krok trzeci: od 13:00 do 13:15 zostaje 15 minut.

    13:0013:15(15 min)13{:}00 \to 13{:}15 \quad (15 \text{ min})
  5. 5

    Sumujemy wszystkie kawałki: 10 minut, 4 godziny i 15 minut.

    4 h+10 min+15 min=4 h 25 min4 \text{ h} + 10 \text{ min} + 15 \text{ min} = 4 \text{ h } 25 \text{ min}
  6. 6

    Sprawdzenie w drugą stronę: 8:50 plus 4 godziny to 12:50, a plus 25 minut daje 13:15. Zgadza się.

    8:50+4h25=13:158{:}50 + 4\text{h}25 = 13{:}15
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 6 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

Pociąg odjeżdża o 9:45, a podróż trwa 3 godziny 35 minut. O której godzinie przyjedzie? Podaj samą godzinę (bez minut) w formacie liczby.

9:45+3h359{:}45 + 3\text{h}35

Pułapka! Liczenie czasu jak zwykłych liczb dziesiętnych

Najczęstszy błąd bierze się z odruchu: uczeń traktuje zapis 2:30 jak liczbę 2,30 i liczy dziesiątkami.

Film od 14:50 do 16:20 małymi krokami

  1. 1

    Poprawnie liczymy małymi krokami. Z 14:50 do pełnej godziny brakuje 10 minut.

    14:5015:00(10 min)14{:}50 \to 15{:}00 \quad (10 \text{ min})
  2. 2

    Z 15:00 do 16:00 mija równa godzina.

    15:0016:00(1 h)15{:}00 \to 16{:}00 \quad (1 \text{ h})
  3. 3

    Z 16:00 do 16:20 zostaje dwadzieścia minut. Sumujemy wszystkie kawałki.

    1 h+10 min+20 min=1 h 30 min1 \text{ h} + 10 \text{ min} + 20 \text{ min} = 1 \text{ h } 30 \text{ min}
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 3 kroków odsłonięte.

Odejmowanie dat z różnych miesięcy

Drugi częsty błąd dotyczy dat. Licząc dni od 25 marca do 10 kwietnia, uczeń robi 102510 - 25 i gubi się w liczbach ujemnych.

Trzeba rozbić rachunek na dwa miesiące: marzec ma 31 dni, więc do końca marca zostaje 3125=631 - 25 = 6 dni, a potem dochodzi 10 dni kwietnia. Razem 16 dni.

Luty w roku przestępnym ma 29 dni

Trzeci błąd to zapominanie, że luty w roku przestępnym ma 29 dni. Sprawdź podzielność roku przez 4, zanim zaczniesz liczyć.

Film po północy i wakacyjny wyjazd

  1. 1

    Wracamy do zadania z początku lekcji. Film startuje o 22:40 i trwa 100 minut. Najpierw zamieniamy minuty na godziny i minuty.

    100 min=1 h 40 min100 \text{ min} = 1 \text{ h } 40 \text{ min}
  2. 2

    Dodajemy godzinę.

    22:40+1 h=23:4022{:}40 + 1 \text{ h} = 23{:}40
  3. 3

    Teraz 40 minut, ale ostrożnie. Do północy brakuje 20 minut.

    23:40+20 min=24:00=00:0023{:}40 + 20 \text{ min} = 24{:}00 = 00{:}00
  4. 4

    Z czterdziestu minut wykorzystaliśmy 20, więc zostaje jeszcze 20 minut — już po północy, następnego dnia.

    00:00+20 min=00:2000{:}00 + 20 \text{ min} = 00{:}20
  5. 5

    Film skończy się o 00:20 następnego dnia. Teraz drugie zadanie: wyjazd 25 marca, powrót 10 kwietnia. Ile dni trwa wyjazd?

    25 III10 IV25 \text{ III} \to 10 \text{ IV}

    Jak myślisz, ile wyjdzie?

  6. 6

    Marzec ma 31 dni, więc do jego końca zostaje 6 dni. Do tego dochodzi 10 dni kwietnia.

    3125=6,6+10=1631 - 25 = 6, \quad 6 + 10 = 16
  7. 7

    Między tymi datami mija 16 dni. Zwróć uwagę, że rozbicie na dwa miesiące zamieniło trudne zadanie w dwa łatwe odejmowania.

    16 dni16 \text{ dni}
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 7 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

Ile minut ma 2 godziny 45 minut?

2 h 45 min=? min2 \text{ h } 45 \text{ min} = ? \text{ min}
min

Ściąga do zapamiętania

Jak liczyć czas i daty w trudniejszych zadaniach?

Czas liczy się SZEŚĆDZIESIĄTKAMI: 1 h = 60 min, 1 doba = 24 h = 1440 min. Uwaga: 2,5 godziny to 2 h 30 min, a nie 2 h 50 min. LICZ MAŁYMI KROKAMI: dobij do pełnej godziny, potem licz godziny, na końcu minuty. PRZEZ PÓŁNOC: dolicz do 24:00, resztę dodaj już po północy. DATY z różnych miesięcy: policz osobno dni do końca pierwszego miesiąca i dni w drugim. Miesiące 31-dniowe: I, III, V, VII, VIII, X, XII. Luty ma 29 dni, gdy rok dzieli się przez 4.

Sprawdź się!

Odpowiedziano na 0 z 5 pytań

Skróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.

1

Ile minut ma doba?

2

Ile to jest 1,5 godziny?

3

Koncert zaczął się o 23:30 i trwał 90 minut. O której się skończył?

4

Ile dni mija od 28 kwietnia do 5 maja?

5

Lekcja trwała od 11:40 do 12:25. Ile minut trwała?

Następny temat
Prędkość, droga, czas — podstawy