Obliczenia pieniężne — trudniejsze zadania
W tej lekcji1/14
Cześć! Masz 50 zł i listę zakupów: trzy zeszyty po 4,50 zł i dwa długopisy po 3,20 zł. Wystarczy? A ile dostaniesz reszty? To zadanie ma trzy kroki i każdy z nich umiesz — trzeba je tylko ustawić w odpowiedniej kolejności. Dziś zajmiemy się właśnie takimi zadaniami: wieloetapowymi, dokładnie takimi, jakie spotkasz przy prawdziwej kasie.
Pieniądze to ułamki dziesiętne w przebraniu
Cena 4,50 zł to nic innego niż liczba — cztery złote i pięćdziesiąt groszy. Wszystkie reguły znane z ułamków dziesiętnych działają tu bez zmian.
Ta sama cena w trzech zapisach
- 1
Liczbę w cenniku zapisujemy jako 4,50 zł, czyli cztery złote i pięćdziesiąt groszy.
- 2
Liczba to tylko pięć groszy ponad cztery złote.
- 3
Liczba całkowita w cenniku też dostaje dwie cyfry po przecinku.
- 4
Zwróć uwagę na różnicę między 4,50 a 4,05 — to zupełnie inne kwoty, choć wyglądają podobnie. Pierwsza to pół złotówki, druga to pięć groszy.
- 5
Tak samo zamieniamy każdą inną cenę na grosze: mnożymy przez sto, czyli przesuwamy przecinek o dwa miejsca.
Wszystkie 5 kroków odsłonięte.
Trzy typy zadań, które spotkasz najczęściej
Typ pierwszy: zakupy i reszta. Liczysz koszt każdej pozycji osobno, sumujesz, a potem odejmujesz od kwoty, którą płacisz. Trzy kroki, zawsze w tej samej kolejności.
Skąd wiadomo, że jedna czwarta ceny to dzielenie przez 4
- 1
Kurtka kosztuje 160 zł i tanieje o jedną czwartą ceny. Zanim policzysz, zobacz to na pasku poniżej: cała cena podzielona na cztery równe kawałki. Jeden kawałek to właśnie jedna czwarta.
- 2
Skoro cztery kawałki dają razem 160 zł, to jeden kawałek wart jest czterdzieści złotych. To jest obniżka.
- 3
Nową cenę dostajemy przez odjęcie obniżki od ceny wyjściowej.
- 4
Sprytniej: skoro odpada jeden kawałek, zostają trzy — i nowa cena wychodzi od razu.
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
Typ trzeci: podział i porównanie ofert
Rozłożenie kwoty na raty to zwykłe dzielenie. A porównanie ofert to policzenie obu i sprawdzenie, która wychodzi taniej.
Zakupy z resztą, krok po kroku
- 1
Zadanie z początku lekcji: trzy zeszyty po 4,50 zł i dwa długopisy po 3,20 zł. Płacisz banknotem 50 zł. Ile dostaniesz reszty?
Jak myślisz, ile wyjdzie?
- 2
Krok pierwszy: liczymy koszt zeszytów. Trzy razy cztery i pół złotego.
- 3
Krok drugi: liczymy koszt długopisów.
- 4
Krok trzeci: sumujemy oba koszty. Przy dodawaniu pisemnym pamiętaj o wyrównaniu przecinków pod sobą.
- 5
Krok czwarty: odejmujemy sumę od kwoty, którą płacimy.
- 6
Reszta wynosi 30,10 zł. Kontrola zdrowego rozsądku: zakupy kosztowały niecałe 20 zł, więc z pięćdziesiątki musi zostać nieco ponad 30 zł. Pasuje.
Wszystkie 6 kroków odsłonięte.
Kupujesz 4 bułki po 1,20 zł i mleko za 3,80 zł. Ile groszy reszty dostaniesz z banknotu 10 zł? Podaj wynik w GROSZACH.
Pułapka! Mylenie złotych z groszami w zapisie
Najgroźniejszy błąd w zadaniach pieniężnych nie dotyczy rachunku, tylko zapisu.
Drugi błąd: przecinek nie stoi pod przecinkiem
Drugi błąd to dodawanie kwot bez wyrównania przecinków. Licząc pisemnie, trzeba ustawić przecinek pod przecinkiem. Wyrównanie do prawej strony, jak przy liczbach całkowitych, daje bzdurę.
Trzeci błąd: odpowiedź na inne pytanie
Trzeci błąd to odpowiedź na inne pytanie, niż zadano. Zadanie o przecenie może pytać o obniżkę albo o nową cenę. Przeczytaj ostatnie zdanie treści dwa razy, zanim wpiszesz wynik.
Oszczędzanie na rower
- 1
Zadanie: rower kosztuje 480 zł. Zosia ma już 120 zł i odkłada 15 zł tygodniowo. Po ilu tygodniach uzbiera całą kwotę?
- 2
Krok pierwszy: ile jeszcze brakuje? Odejmujemy to, co już ma, od ceny roweru.
- 3
Krok drugi: ile tygodni potrzeba, żeby uzbierać 360 zł po 15 zł tygodniowo? To dzielenie.
- 4
Zosia potrzebuje 24 tygodni, czyli niecałe pół roku. Sprawdzenie mnożeniem.
- 5
Kontrola całości: , czyli dokładnie cena roweru. Wszystko się zgadza.
- 6
A gdyby sklep obniżył cenę o jedną czwartą? Obniżka to zł, więc rower kosztowałby 360 zł. Zosia miałaby do uzbierania tylko 240 zł, czyli 16 tygodni zamiast 24.
Wszystkie 6 kroków odsłonięte.
Kurtka kosztowała 200 zł i staniała o jedną piątą ceny. Ile złotych kosztuje teraz?
Ściąga do zapamiętania
Jak rozwiązywać zadania z pieniędzmi?
Ceny to ułamki dziesiętne: 4,50 zł to 4 zł 50 gr, a 4,05 zł to 4 zł 5 gr — pilnuj DWÓCH cyfr po przecinku. Można też liczyć w groszach (razy 100), żeby pozbyć się przecinków. ZAKUPY Z RESZTĄ: policz każdą pozycję, zsumuj, odejmij od zapłaconej kwoty. OBNIŻKA: najpierw ile wynosi, potem odejmij od ceny (albo od razu licz to, co zostaje). Czytaj pytanie do końca: o obniżkę czy o nową cenę? Zawsze sprawdzaj wynik na oko.
Sprawdź się!
Odpowiedziano na 0 z 5 pytańSkróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.
Ile to jest 7,05 zł?
Kupujesz 5 batonów po 2,40 zł. Ile zapłacisz?
Gra kosztuje 240 zł, ale można ją rozłożyć na 6 równych rat. Ile wynosi jedna rata?
Plecak kosztował 150 zł i staniał o jedną trzecią ceny. Ile wynosi OBNIŻKA?
Sklep sprzedaje sok po 3 zł za butelkę albo zgrzewkę 6 butelek za 15 zł. O ile taniej wychodzi zgrzewka?