Cechy podzielności przez 2, 5, 10 i 100
W tej lekcji1/13
Masz 74 naklejki i chcesz je rozdać dwóm osobom po równo. Liczyć wszystkie po kolei? Nie trzeba! Wystarczy spojrzeć na ostatnią cyfrę: 4. Jest parzysta, więc podział wyjdzie idealnie: . Dziś nauczysz się rozpoznawać podzielność liczby jednym rzutem oka — bez żadnego dzielenia!
Cecha podzielności, czyli test bez dzielenia
Cecha podzielności to szybki test: zamiast dzielić, patrzysz na końcówkę liczby i już znasz odpowiedź.
Cztery cechy w jednej tabeli
Wszystkie cztery testy z tej lekcji mieszczą się w jednej tabeli.
Cztery liczby sprawdzone samą końcówką
- 1
Sprawdźmy na przykładach. Liczba kończy się cyfrą (parzystą), więc dzieli się przez .
- 2
Liczba kończy się cyfrą , więc dzieli się przez .
- 3
Liczba kończy się zerem, więc dzieli się przez .
- 4
Liczba kończy się na , więc dzieli się przez . Zero dzielenia w słupku — sama obserwacja!
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
Dlaczego to działa? Sekret pełnych dziesiątek
To nie magia — to sprytne rozbicie liczby. Każdą liczbę można podzielić na pełne dziesiątki i końcówkę:
Końcówka 4 rozstrzyga oba testy
- 1
Czy dzieli się przez ? Tak — więc całe dzieli się przez .
- 2
Czy dzieli się przez ? Nie — więc nie dzieli się przez i zostaje reszta .
Wszystkie 2 kroków odsłonięte.
Przy setkach patrzymy na dwie cyfry
Z setkami jest tak samo: setek , a każda pełna setka dzieli się przez . Dlatego przy podzielności przez patrzymy na dwie ostatnie cyfry — one są resztą po odcięciu pełnych setek.
Testujemy liczbę — cztery pytania, jedno spojrzenie
- 1
Czy dzieli się przez ? Ostatnia cyfra to — parzysta. Tak!
- 2
Czy dzieli się przez ? Ostatnia cyfra spełnia warunek (zero lub piątka). Tak!
- 3
Czy dzieli się przez ? Ostatnia cyfra to . Tak!
- 4
Czy dzieli się przez ? Dwie ostatnie cyfry to , a nie . Nie — zostaje reszta .
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
Spośród liczb , i tylko jedna dzieli się i przez , i przez . Wpisz tę liczbę.
Pułapka! Przez 5 to NIE to samo co przez 10
Weź liczbę . Dzieli się przez , bo . Czy dzieli się też przez ? Nie! to i reszta — trzech pełnych dziesiątek i jeszcze coś zostaje.
Wielkie liczby? Żaden problem!
- 1
Czy dzieli się przez ? Ostatnia cyfra jest parzysta — tak. Przez ? Nie, bo na końcu nie ma ani .
- 2
Czy dzieli się przez ? Kończy się piątką — tak. Przez nie, bo to cyfra nieparzysta.
- 3
Czy dzieli się przez ? Dwie ostatnie cyfry to — tak. To dokładnie pełnych setek.
- 4
Im większa liczba, tym więcej zyskujesz: końcówka zdradza wszystko, a rozmiar liczby nie ma znaczenia!
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
Klasa zebrała na wycieczkę zł i chce wymienić całą kwotę na banknoty stuzłotowe. Czy się uda? Jeśli tak, wpisz, ile banknotów otrzyma.
Ściąga do zapamiętania
Po czym poznasz podzielność przez , , i — i dlaczego oblewa test dziesiątki?
Patrzysz wyłącznie na koniec liczby, bez żadnego dzielenia.
• Przez — ostatnia cyfra parzysta (): .
• Przez — ostatnia cyfra lub : .
• Przez — ostatnia cyfra : .
• Przez — dwie ostatnie cyfry : .
• Dlaczego działa: każda pełna dziesiątka dzieli się przez , i (bo ), więc o wyniku decyduje sama końcówka.
• Pułapka: podzielność przez to nie to samo co przez . Liczba dzieli się przez , ale nie przez — przez dzieli się tylko to, co przechodzi test dwójki i piątki naraz.
Dla rodzicaJak wytłumaczyć dziecku cechy podzielności?
- Czy zero jest liczbą parzystą?
Tak. Liczba parzysta to taka, która dzieli się przez 2 bez reszty, a i reszty nie ma. Dlatego liczby kończące się zerem — 10, 40, 380 — są parzyste, a sama cyfra 0 należy do zbioru 0, 2, 4, 6, 8. Warto powiedzieć to wprost, bo intuicja podpowiada, że zero „nie jest żadne". Sprawdzian jest prosty: zero przedmiotów da się rozdzielić po równo między dwie osoby — każda dostanie nic.
- Dlaczego te cechy w ogóle działają?
Bo każdą liczbę można rozbić na pełne dziesiątki i końcówkę: 74 to 70 i 4. Każda pełna dziesiątka dzieli się i przez 2, i przez 5, i przez 10, więc o wyniku decyduje wyłącznie to, co zostało na końcu. Gdy dziecko raz zobaczy ten podział na kartce, cechy przestają być regułami do zapamiętania i stają się oczywistością. Przy setkach jest tak samo, tylko patrzymy na dwie ostatnie cyfry.
- Dziecko uważa, że podzielność przez 5 to to samo co przez 10. Jak pokazać różnicę?
Jedną liczbą: 35. Dzieli się przez 5, bo , ale przez 10 już nie — zostają trzy pełne dziesiątki i reszta 5. Zasada, która to porządkuje: , więc liczba podzielna przez 10 musi przejść oba testy naraz, a 35 oblewa test dwójki. Końcówka 0 otwiera trzy drzwi (2, 5 i 10), a końcówka 5 tylko jedne.
Sprawdź się!
Odpowiedziano na 0 z 5 pytańSkróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.
Która z liczb dzieli się przez ?
Liczba dzieli się…
Która z liczb dzieli się przez ?
Która z liczb dzieli się przez ?
Liczba kończy się cyfrą . Co wiemy o niej NA PEWNO?