Obliczanie liczby z jej procentu

około 15 minut
W tej lekcji1/14

Cześć! Kurtka po obniżce o 20 procent kosztuje 160 zł. Ile kosztowała przed przeceną? Uwaga, to nie jest zwykłe zadanie o procentach — tu znamy CZĘŚĆ i szukamy CAŁOŚCI. Kierunek myślenia jest odwrotny niż dotąd, a odpowiedź, która ciśnie się na usta — dodać z powrotem 20 procent do 160 zł — jest niestety błędna. Zobaczmy, jak to rozgryźć.

Dwa kroki: zejdź do jednego procenta, potem w górę do stu

Dotąd znaliśmy całość i szukaliśmy części. Teraz jest odwrotnie: znamy część i szukamy całości.

Przykład: 20 procent liczby to 14

  1. 1

    Zobacz na przykładzie. Zadanie: 20 procent pewnej liczby to 14. Co to za liczba?

    20% liczby=1420\% \text{ liczby} = 14

    Jak myślisz, ile wyjdzie?

  2. 2

    Krok pierwszy: schodzimy do jednego procenta, czyli dzielimy przez liczbę procentów.

    1%=14:20=0,71\% = 14 : 20 = 0{,}7
  3. 3

    Krok drugi: z jednego procenta wchodzimy na całość, czyli mnożymy przez sto.

    100%=0,7100=70100\% = 0{,}7 \cdot 100 = 70
  4. 4

    Szukana liczba to 70. Sprawdzenie: dwadzieścia procent z 70 daje z powrotem 14. Zgadza się.

    0,270=140{,}2 \cdot 70 = 14
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 4 kroków odsłonięte.

Oba kierunki obok siebie

ZnamySzukamyCo robimy
całośćczęśćmnożymy przez procent
częśćcałośćdzielimy przez procent, mnożymy przez 100

Jest też droga na skróty, gdy procent jest znajomy. Skoro 20%=1520\% = \frac{1}{5}, to szukana liczba jest pięć razy większa od podanej części: 145=7014 \cdot 5 = 70. Ten sam wynik, jeden ruch.

Kontrola, która ratuje przed połową błędów

W tych zadaniach bardzo łatwo pomylić kierunek — pomnożyć zamiast podzielić. Na szczęście istnieje kontrola, którą zrobisz w dwie sekundy.

Skróty dla znanych procentów

Gdy procent jest jednym z tych oswojonych, można pominąć rachunek na jeden procent:

40 procent liczby wynosi 24 — co to za liczba?

  1. 1

    Zadanie: czterdzieści procent pewnej liczby to 24. Znajdź tę liczbę.

    40% liczby =2440\% \text{ liczby } = 24
  2. 2

    Zanim policzymy, ustalmy, czego się spodziewać. Szukamy całości, a 24 to tylko jej część, więc wynik MUSI być większy od 24.

    wynik>24\text{wynik} > 24
  3. 3

    Krok pierwszy: schodzimy do jednego procenta. Dzielimy podaną wartość przez liczbę procentów.

    1%=24:40=0,61\% = 24 : 40 = 0{,}6
  4. 4

    Krok drugi: wchodzimy na całość. Mnożymy przez sto.

    100%=0,6100=60100\% = 0{,}6 \cdot 100 = 60
  5. 5

    Szukana liczba to 60. Kontrola z pierwszego kroku się zgadza — 60 jest większe od 24.

    60>24  60 > 24 \; \checkmark
  6. 6

    Sprawdzenie w drugą stronę: liczymy czterdzieści procent z sześćdziesięciu i musimy dostać 24.

    0,460=240{,}4 \cdot 60 = 24
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 6 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

Piętnaście procent pewnej liczby wynosi 45. Jaka to liczba?

15% liczby =4515\% \text{ liczby } = 45

Pułapka! Cena przed obniżką to nie cena plus ten sam procent

Wracamy do zadania z początku lekcji, bo kryje się w nim najbardziej podstępny błąd w całym dziale.

Cena kurtki przed obniżką — rachunek na liczbach

  1. 1

    To nieprawda. Sprawdźmy tę cenę 192 zł: obniżka o 20 procent wyniosłaby wtedy niecałe 39 zł.

    0,2192=38,40{,}2 \cdot 192 = 38{,}4
  2. 2

    Cena spadłaby więc do 153,60 zł, a z zadania miało wyjść 160 zł. Coś się nie zgadza.

    19238,4=153,6160192 - 38{,}4 = 153{,}6 \neq 160
  3. 3

    Poprawne rozumowanie: skoro cena spadła o 20 procent, to 160 zł stanowi 80 procent ceny wyjściowej.

    160 zl=80%160 \text{ zl} = 80\%
  4. 4

    Krok pierwszy: schodzimy do jednego procenta.

    1%=160:80=2 zl1\% = 160 : 80 = 2 \text{ zl}
  5. 5

    Krok drugi: mnożymy przez sto i mamy cenę przed obniżką.

    100%=2100=200 zl100\% = 2 \cdot 100 = 200 \text{ zl}
  6. 6

    Sprawdzenie: dwadzieścia procent z 200 zł to 40 zł, a po odjęciu zostaje dokładnie 160 zł. Zgadza się.

    20040=160200 - 40 = 160
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 6 kroków odsłonięte.

Gdzie właściwie leży błąd i jak go nie powtórzyć

Gdzie leży błąd? Obniżkę liczy się od ceny pierwotnej, a nie od ceny po obniżce. Te 20 procent to część tej większej liczby, której dopiero szukamy.

Ilu uczniów liczy cała szkoła

  1. 1

    Zadanie: w szkolnym konkursie wzięło udział 60 procent wszystkich uczniów, czyli 288 osób. Ilu uczniów liczy cała szkoła?

    60% uczniow=28860\% \text{ uczniow} = 288
  2. 2

    Szacujemy wynik z góry: skoro 288 to tylko 60 procent, całość musi być zauważalnie większa — gdzieś koło 450 albo 500.

    wynik>288\text{wynik} > 288
  3. 3

    Krok pierwszy: jeden procent. Dzielimy 288 przez 60.

    1%=288:60=4,81\% = 288 : 60 = 4{,}8
  4. 4

    Krok drugi: mnożymy przez sto, żeby dostać całość.

    100%=4,8100=480100\% = 4{,}8 \cdot 100 = 480
  5. 5

    Szkoła liczy 480 uczniów. Wynik mieści się w oszacowaniu, więc jest wiarygodny.

    480 uczniow480 \text{ uczniow}
  6. 6

    Sprawdzenie: liczymy sześćdziesiąt procent z 480 i musimy wrócić do 288.

    0,6480=2880{,}6 \cdot 480 = 288
  7. 7

    Przy okazji od razu wiemy, ilu uczniów NIE brało udziału: to pozostałe 40 procent, czyli 480288=192480 - 288 = 192 osoby.

    480288=192480 - 288 = 192
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 7 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

Rower po obniżce o 20 procent kosztuje 480 zł. Ile kosztował przed obniżką?

80% ceny=48080\% \text{ ceny} = 480

Ściąga do zapamiętania

Jak obliczyć liczbę, znając jej procent?

DWA KROKI: 1) podziel podaną wartość przez liczbę procentów — dostajesz 1%. 2) pomnóż przez 100 — dostajesz całość. Przykład: 20% liczby to 14, więc 14:20=0,7 i 0,7 razy 100 = 70. SKRÓTY: jeśli dane jest 50%, całość jest dwa razy większa; przy 25% cztery razy; przy 20% pięć razy. KONTROLA: całość MUSI być większa od podanej części. UWAGA NA OBNIŻKI: po przecenie o 20% podana cena to 80% ceny wyjściowej, a nie 100%.

Sprawdź się!

Odpowiedziano na 0 z 5 pytań

Skróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.

1

Dwadzieścia pięć procent pewnej liczby wynosi 30. Jaka to liczba?

2

Sześćdziesiąt procent liczby to 48. Jaka to liczba?

3

Bluza po obniżce o 30%30\% kosztuje 140 zł. Ile kosztowała przed obniżką?

4

Ola rozwiązała 40 procent zadań, czyli 12 zadań. Ile zadań było w całym zestawie?

5

Dlaczego przy zadaniu o cenie przed obniżką nie wolno po prostu dodać obniżonego procentu z powrotem?

Następny temat
Jakim procentem jednej liczby jest druga