Obliczanie liczby z jej procentu
W tej lekcji1/14
Cześć! Kurtka po obniżce o 20 procent kosztuje 160 zł. Ile kosztowała przed przeceną? Uwaga, to nie jest zwykłe zadanie o procentach — tu znamy CZĘŚĆ i szukamy CAŁOŚCI. Kierunek myślenia jest odwrotny niż dotąd, a odpowiedź, która ciśnie się na usta — dodać z powrotem 20 procent do 160 zł — jest niestety błędna. Zobaczmy, jak to rozgryźć.
Dwa kroki: zejdź do jednego procenta, potem w górę do stu
Dotąd znaliśmy całość i szukaliśmy części. Teraz jest odwrotnie: znamy część i szukamy całości.
Przykład: 20 procent liczby to 14
- 1
Zobacz na przykładzie. Zadanie: 20 procent pewnej liczby to 14. Co to za liczba?
Jak myślisz, ile wyjdzie?
- 2
Krok pierwszy: schodzimy do jednego procenta, czyli dzielimy przez liczbę procentów.
- 3
Krok drugi: z jednego procenta wchodzimy na całość, czyli mnożymy przez sto.
- 4
Szukana liczba to 70. Sprawdzenie: dwadzieścia procent z 70 daje z powrotem 14. Zgadza się.
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
Oba kierunki obok siebie
| Znamy | Szukamy | Co robimy |
|---|---|---|
| całość | część | mnożymy przez procent |
| część | całość | dzielimy przez procent, mnożymy przez 100 |
Jest też droga na skróty, gdy procent jest znajomy. Skoro , to szukana liczba jest pięć razy większa od podanej części: . Ten sam wynik, jeden ruch.
Kontrola, która ratuje przed połową błędów
W tych zadaniach bardzo łatwo pomylić kierunek — pomnożyć zamiast podzielić. Na szczęście istnieje kontrola, którą zrobisz w dwie sekundy.
Skróty dla znanych procentów
Gdy procent jest jednym z tych oswojonych, można pominąć rachunek na jeden procent:
40 procent liczby wynosi 24 — co to za liczba?
- 1
Zadanie: czterdzieści procent pewnej liczby to 24. Znajdź tę liczbę.
- 2
Zanim policzymy, ustalmy, czego się spodziewać. Szukamy całości, a 24 to tylko jej część, więc wynik MUSI być większy od 24.
- 3
Krok pierwszy: schodzimy do jednego procenta. Dzielimy podaną wartość przez liczbę procentów.
- 4
Krok drugi: wchodzimy na całość. Mnożymy przez sto.
- 5
Szukana liczba to 60. Kontrola z pierwszego kroku się zgadza — 60 jest większe od 24.
- 6
Sprawdzenie w drugą stronę: liczymy czterdzieści procent z sześćdziesięciu i musimy dostać 24.
Wszystkie 6 kroków odsłonięte.
Piętnaście procent pewnej liczby wynosi 45. Jaka to liczba?
Pułapka! Cena przed obniżką to nie cena plus ten sam procent
Wracamy do zadania z początku lekcji, bo kryje się w nim najbardziej podstępny błąd w całym dziale.
Cena kurtki przed obniżką — rachunek na liczbach
- 1
To nieprawda. Sprawdźmy tę cenę 192 zł: obniżka o 20 procent wyniosłaby wtedy niecałe 39 zł.
- 2
Cena spadłaby więc do 153,60 zł, a z zadania miało wyjść 160 zł. Coś się nie zgadza.
- 3
Poprawne rozumowanie: skoro cena spadła o 20 procent, to 160 zł stanowi 80 procent ceny wyjściowej.
- 4
Krok pierwszy: schodzimy do jednego procenta.
- 5
Krok drugi: mnożymy przez sto i mamy cenę przed obniżką.
- 6
Sprawdzenie: dwadzieścia procent z 200 zł to 40 zł, a po odjęciu zostaje dokładnie 160 zł. Zgadza się.
Wszystkie 6 kroków odsłonięte.
Gdzie właściwie leży błąd i jak go nie powtórzyć
Gdzie leży błąd? Obniżkę liczy się od ceny pierwotnej, a nie od ceny po obniżce. Te 20 procent to część tej większej liczby, której dopiero szukamy.
Ilu uczniów liczy cała szkoła
- 1
Zadanie: w szkolnym konkursie wzięło udział 60 procent wszystkich uczniów, czyli 288 osób. Ilu uczniów liczy cała szkoła?
- 2
Szacujemy wynik z góry: skoro 288 to tylko 60 procent, całość musi być zauważalnie większa — gdzieś koło 450 albo 500.
- 3
Krok pierwszy: jeden procent. Dzielimy 288 przez 60.
- 4
Krok drugi: mnożymy przez sto, żeby dostać całość.
- 5
Szkoła liczy 480 uczniów. Wynik mieści się w oszacowaniu, więc jest wiarygodny.
- 6
Sprawdzenie: liczymy sześćdziesiąt procent z 480 i musimy wrócić do 288.
- 7
Przy okazji od razu wiemy, ilu uczniów NIE brało udziału: to pozostałe 40 procent, czyli osoby.
Wszystkie 7 kroków odsłonięte.
Rower po obniżce o 20 procent kosztuje 480 zł. Ile kosztował przed obniżką?
Ściąga do zapamiętania
Jak obliczyć liczbę, znając jej procent?
DWA KROKI: 1) podziel podaną wartość przez liczbę procentów — dostajesz 1%. 2) pomnóż przez 100 — dostajesz całość. Przykład: 20% liczby to 14, więc 14:20=0,7 i 0,7 razy 100 = 70. SKRÓTY: jeśli dane jest 50%, całość jest dwa razy większa; przy 25% cztery razy; przy 20% pięć razy. KONTROLA: całość MUSI być większa od podanej części. UWAGA NA OBNIŻKI: po przecenie o 20% podana cena to 80% ceny wyjściowej, a nie 100%.
Sprawdź się!
Odpowiedziano na 0 z 5 pytańSkróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.
Dwadzieścia pięć procent pewnej liczby wynosi 30. Jaka to liczba?
Sześćdziesiąt procent liczby to 48. Jaka to liczba?
Bluza po obniżce o kosztuje 140 zł. Ile kosztowała przed obniżką?
Ola rozwiązała 40 procent zadań, czyli 12 zadań. Ile zadań było w całym zestawie?
Dlaczego przy zadaniu o cenie przed obniżką nie wolno po prostu dodać obniżonego procentu z powrotem?