Pomiar długości, masy i czasu

1. 1

   Kładziemy ołówek wzdłuż linijki tak, żeby jego koniec trafił dokładnie na kreskę zero. Nie na brzeg linijki — brzeg bywa starty, a zero jest zwykle kawałek dalej.

   $$\text{początek} = 0\text{ mm}$$
2. 2

   Patrzymy na skalę prostopadle, z góry. Gdy patrzysz z boku, kreska wydaje się przesunięta i odczyt wychodzi o milimetr albo dwa za duży lub za mały.

3. 3

   Odczytujemy kreskę przy czubku ołówka: sześć pełnych centymetrów i jeszcze cztery małe kreski, czyli cztery milimetry.

   $$6\text{ cm} + 4\text{ mm} = 60\text{ mm} + 4\text{ mm} = 64\text{ mm}$$
4. 4

   Zapisujemy wynik zgodnie z dokładnością linijki: pełne milimetry, bez wymyślonych końcówek.

   $$l = 64\text{ mm} = 6{,}4\text{ cm}$$
5. 5

   A jeśli zera nie da się dopasować? Odczytujemy oba końce i odejmujemy. Ołówek od kreski 2 cm do kreski 8,4 cm to nadal ta sama długość.

   $$84\text{ mm} - 20\text{ mm} = 64\text{ mm}$$

Wszystkie 5 kroków odsłonięte.

1. 1

   Chcemy zmierzyć, ile trwa jedno wahnięcie wahadła. Trwa około sekundy, a nasza reakcja na start i stop stopera to jakieś 0,2 s. Błąd zjadłby jedną piątą wyniku.

   $$t \approx 1\text{ s}, \quad \text{reakcja} \approx 0{,}2\text{ s}$$
2. 2

   Dlatego nie mierzymy jednego wahnięcia. Naciskamy start, liczymy dziesięć pełnych wahnięć i dopiero wtedy stop. Stoper z działką 0,1 s pokazał 14,6 s.

   $$t_{10} = 14{,}6\text{ s}$$
3. 3

   Czas jednego wahnięcia to wynik podzielony przez liczbę wahnięć.

   $$t = \frac{14{,}6\text{ s}}{10} = 1{,}46\text{ s}$$
4. 4

   Na czym polega zysk? Naciskamy stoper tylko dwa razy, więc błąd reakcji jest jeden — ale rozkłada się na dziesięć wahnięć. Na jedno przypada dziesięć razy mniej.

   $$\frac{0{,}2\text{ s}}{10} = 0{,}02\text{ s}$$
5. 5

   I dlatego wolno tu zapisać setną część sekundy, choć stoper pokazywał dziesiąte. Dzieląc przez 10, podzieliliśmy również błąd — to jedyny uczciwy sposób na dokładniejszy wynik niż działka przyrządu.

   $$t = 1{,}46\text{ s}$$

Wszystkie 5 kroków odsłonięte.