Prawdopodobieństwo w zadaniach egzaminacyjnych

około 15 minut
W tej lekcji1/17

Cześć! Mam dla ciebie dobrą wiadomość: prawdopodobieństwo pojawia się na egzaminie ósmoklasisty praktycznie co roku, a układ zadań powtarza się jak refren. Losowanie kuli z worka, kartka z liczbą, dwie kostki, „ile kul trzeba dołożyć” — pięć schematów i tyle. Dziś przerobimy je po kolei, razem z pułapkami w treści. Wychodzisz z tej lekcji z gotowym planem na każde takie zadanie. Do dzieła!

Plan na każde zadanie z prawdopodobieństwa

Niezależnie od tego, czy losujesz kule, kartki czy karty, robisz zawsze to samo:

Najczęstsze typy zadań na egzaminie

Schematów, które wracają co roku, jest pięć:

Dwa słowa-klucze, które zmieniają wynik

Dwa sformułowania decydują o tym, ile wyników wpiszesz do licznika:

Odczyt z diagramu i zdarzenie przeciwne

Egzaminacyjny klasyk: skład worka podany jest diagramem, a nie słowami.

Zadanie 2: kula, która NIE jest żółta

  1. 1

    Obliczamy prawdopodobieństwo tego, że wylosowana kula NIE będzie żółta. Można wprost — kul niebędących żółtymi jest 204=1620 - 4 = 16.

    P=1620=45P = \frac{16}{20} = \frac{4}{5}
  2. 2

    Albo przez zdarzenie przeciwne: od jedynki odejmujemy prawdopodobieństwo wylosowania żółtej.

    1420=115=451 - \frac{4}{20} = 1 - \frac{1}{5} = \frac{4}{5}
  3. 3

    Ten sam wynik dwiema drogami — to najlepszy sposób sprawdzenia się na egzaminie.

    45=45  \frac{4}{5} = \frac{4}{5} \; \checkmark
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 3 kroków odsłonięte.

Zadanie 3: kula czerwona lub niebieska

  1. 1

    Liczymy prawdopodobieństwo wylosowania kuli czerwonej lub niebieskiej. Sprzyjających jest 5+3=85 + 3 = 8.

    P=820=25P = \frac{8}{20} = \frac{2}{5}
  2. 2

    Skąd to dodawanie? Wypisz sprzyjające kule: 5 czerwonych i 3 niebieskie to 8 różnych kul, bo żadna nie jest jednocześnie czerwona i niebieska — nic nie liczymy dwa razy.

    5+3=85 + 3 = 8
  3. 3

    Słowo „lub” przy jednym losowaniu oznacza więc, że dodajemy wyniki sprzyjające — obie grupy trafiają do licznika, mianownik zostaje bez zmian.

    520+320=820\frac{5}{20} + \frac{3}{20} = \frac{8}{20}
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 3 kroków odsłonięte.

Kartka z liczbą — zadanie z liczbami pierwszymi

  1. 1

    Zadanie (typ egzaminacyjny): w pudełku jest 15 kartek z liczbami od 1 do 15. Losujemy jedną kartkę. Oblicz prawdopodobieństwo tego, że wylosujemy kartkę z liczbą pierwszą.

    1,2,3,,151, 2, 3, \ldots, 15
  2. 2

    Krok pierwszy: mianownik. Kartek jest piętnaście.

    15 wynikow15 \text{ wynikow}
  3. 3

    Krok drugi: wypisujemy liczby pierwsze, czyli te, które mają dokładnie dwa dzielniki.

    2,3,5,7,11,132, 3, 5, 7, 11, 13
  4. 4

    Uwaga na pułapkę: 1 NIE jest liczbą pierwszą (ma tylko jeden dzielnik), a 9 to 333 \cdot 3, więc też nie. Sprzyjających wyników jest sześć.

    6 liczb pierwszych6 \text{ liczb pierwszych}
  5. 5

    Krok trzeci: ułamek i skracanie przez 3.

    P=615=25P = \frac{6}{15} = \frac{2}{5}
  6. 6

    Krok czwarty: kontrola. Wynik leży między 0 a 1, a liczb pierwszych jest mniej niż połowa — dwie piąte pasuje.

    0<25<1  0 < \frac{2}{5} < 1 \; \checkmark
  7. 7

    Bonus: prawdopodobieństwo, że wylosowana liczba NIE jest pierwsza, to zdarzenie przeciwne.

    125=351 - \frac{2}{5} = \frac{3}{5}
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 7 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

Losujemy jedną literę spośród liter wyrazu MATEMATYKA (każda litera na osobnej kartce). Podaj prawdopodobieństwo wylosowania litery A jako ułamek NIESKRACALNY.

M,A,T,E,M,A,T,Y,K,AM, A, T, E, M, A, T, Y, K, A

Ile kul trzeba dołożyć — zadanie z równaniem

  1. 1

    Zadanie (typ egzaminacyjny, na 2 punkty): w worku są 3 kule czerwone i 9 zielonych. Ile kul czerwonych trzeba dołożyć, aby prawdopodobieństwo wylosowania kuli czerwonej wyniosło 12\frac{1}{2}?

    3 czerw.,  9 ziel.3 \text{ czerw.}, \; 9 \text{ ziel.}

    Jak myślisz, ile wyjdzie?

  2. 2

    Krok pierwszy: oznaczamy niewiadomą. Niech xx to liczba dokładanych kul czerwonych.

    xdolozone czerwonex - \text{dolozone czerwone}
  3. 3

    Krok drugi: po dołożeniu czerwonych będzie 3+x3 + x, a wszystkich kul 12+x12 + x. Uwaga — dokładane kule zmieniają OBA składniki ułamka!

    3+x12+x\frac{3 + x}{12 + x}
  4. 4

    Krok trzeci: zapisujemy równanie zgodne z warunkiem zadania.

    3+x12+x=12\frac{3 + x}{12 + x} = \frac{1}{2}
  5. 5

    Mnożymy na krzyż i rozwiązujemy.

    2(3+x)=12+x2(3 + x) = 12 + x
  6. 6

    Rozwijamy nawias i porządkujemy.

    6+2x=12+xx=66 + 2x = 12 + x \Rightarrow x = 6
  7. 7

    Sprawdzenie — najważniejszy krok. Po dołożeniu 6 czerwonych mamy 9 czerwonych i 9 zielonych, czyli 18 kul.

    P=918=12  P = \frac{9}{18} = \frac{1}{2} \; \checkmark
  8. 8

    Odpowiedź: trzeba dołożyć 6 kul czerwonych. Zwróć uwagę na naturalny sens wyniku: kul obu kolorów ma być po tyle samo, a zielonych jest 9 — więc czerwonych też musi być 9.

    x=6x = 6
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 8 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

W worku jest 5 kul białych i 3 czarne. Ile kul czarnych trzeba dołożyć, aby prawdopodobieństwo wylosowania kuli czarnej wyniosło 12\frac{1}{2}? Podaj samą liczbę kul.

3+x8+x=12\frac{3 + x}{8 + x} = \frac{1}{2}

Kombinatoryka i prawdopodobieństwo razem

  1. 1

    Zadanie: z cyfr 1, 2, 3 układamy wszystkie liczby dwucyfrowe o RÓŻNYCH cyfrach i zapisujemy każdą na osobnej kartce. Losujemy jedną kartkę. Jakie jest prawdopodobieństwo, że wylosujemy liczbę parzystą?

    cyfry: 1,2,3\text{cyfry: } 1, 2, 3
  2. 2

    Krok pierwszy: ile jest takich liczb? Reguła mnożenia — cyfra dziesiątek na 3 sposoby, cyfra jedności na 2 (jedna cyfra już zajęta).

    32=63 \cdot 2 = 6
  3. 3

    Sprawdźmy to wprost, wypisując wszystkie liczby.

    12,13,21,23,31,3212, 13, 21, 23, 31, 32
  4. 4

    Faktycznie sześć — mianownik gotowy. Krok drugi: które z nich są parzyste? Te, które kończą się cyfrą 2.

    12,32212, 32 \Rightarrow 2
  5. 5

    Krok trzeci: ułamek i skracanie przez 2.

    P=26=13P = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}
  6. 6

    Kontrola: parzysta jest co trzecia z wypisanych liczb — jedna trzecia się zgadza.

    13  \frac{1}{3} \; \checkmark
  7. 7

    Ten sam schemat, inne pytanie: prawdopodobieństwo, że wylosowana liczba jest większa od 25. Z listy większe od 25 są 31 i 32.

    P=26=13P = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 7 kroków odsłonięte.

Pułapka! Cztery błędy, które kosztują punkty

Błąd pierwszy: przy dokładaniu kul zmiana tylko licznika.

Pułapka! „Co najmniej” to nie „więcej niż”

Błąd drugi: „co najmniej” czytane jako „więcej niż”.

Pułapka! Nieskrócony ułamek

Błąd trzeci: brak skrócenia ułamka.

Pułapka! Brak sprawdzenia w zadaniu otwartym

Błąd czwarty: brak sprawdzenia w zadaniu otwartym.

Ściąga do zapamiętania

Prawdopodobieństwo na egzaminie — plan działania i słowa-klucze?

• Plan: 1) policz wszystkie wyniki (mianownik), 2) wypisz i policz sprzyjające (licznik), 3) skróć ułamek, 4) sprawdź, czy 0P10 \le P \le 1
• Słowa-klucze: „co najmniej 44” to 44, 55, 66; „co najwyżej 22” to 11, 22; „lub” przy jednym losowaniu każe dodać sprzyjające
• Typowe mianowniki: dwie kostki 3636, dwie monety 44, worek to suma wszystkich kul
• Dokładanie kul: układasz równanie a+xn+x\frac{a + x}{n + x} równe zadanemu ułamkowi — rośnie licznik i mianownik
• Zdarzenie przeciwne P(nie A)=1P(A)P(\text{nie } A) = 1 - P(A) świetnie nadaje się do sprawdzenia wyniku drugą drogą
• Pamiętaj: 11 nie jest liczbą pierwszą

Sprawdź się!

Odpowiedziano na 0 z 8 pytań

Skróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.

1

W pudełku jest 20 kartek z liczbami od 1 do 20. Losujemy jedną. Jakie jest prawdopodobieństwo wylosowania liczby podzielnej przez 4?

2

W worku jest 5 kul czerwonych, 3 niebieskie, 8 zielonych i 4 żółte. Jakie jest prawdopodobieństwo wylosowania kuli, która NIE jest zielona?

3

Rzucamy kostką. Jakie jest prawdopodobieństwo wyrzucenia CO NAJMNIEJ 4 oczek?

4

W worku są 2 kule zielone i 6 żółtych. Ile kul zielonych trzeba dołożyć, aby prawdopodobieństwo wylosowania zielonej wyniosło 12\frac{1}{2}?

5

Prawdopodobieństwo pewnego zdarzenia wynosi 0,4. Jakie jest prawdopodobieństwo zdarzenia przeciwnego?

6

Z cyfr 1, 2, 3 ułożono wszystkie liczby dwucyfrowe o różnych cyfrach i zapisano je na kartkach. Losujemy jedną kartkę. Jakie jest prawdopodobieństwo wylosowania liczby nieparzystej?

7

W pudełku jest 15 kartek z liczbami od 1 do 15. Jakie jest prawdopodobieństwo wylosowania liczby pierwszej? Podaj ułamek nieskracalny.

8

Rzucamy dwiema kostkami. Jakie jest prawdopodobieństwo, że suma oczek będzie równa 11? Podaj ułamek nieskracalny.

Następny temat
Diagramy procentowe i kołowe