Prostokąty i kwadraty
W tej lekcji1/12
Rozejrzyj się dookoła. Ekran telefonu, drzwi, kartka w zeszycie, tablica w klasie — wszystko to prostokąty. A kafelek w łazience albo kartka bloku technicznego to kwadraty. 🦊 Skąd wiadomo, że to naprawdę prostokąt, a nie zwykły czworokąt? Prostokąt ma trzy znaki rozpoznawcze i zaraz je poznasz.
Prostokąt — cztery kąty proste
Prostokąt to czworokąt, który ma cztery kąty proste. Stąd wzięła się jego nazwa: proste kąty, czyli prostokąt.
Boki przeciwległe i przekątne
Drugi znak rozpoznawczy dotyczy boków. Boki leżące naprzeciw siebie są równe i równoległe.
Trzeci znak rozpoznawczy: przekątne
Trzeci znak to przekątne. Przekątna to odcinek łączący dwa przeciwległe wierzchołki. Prostokąt ma dwie przekątne i:
Trzy rzeczy do zapamiętania: cztery kąty proste, boki naprzeciw siebie równe, przekątne równej długości.
Jak sprawdzić, czy figura jest prostokątem
- 1
Policz boki. Prostokąt musi być czworokątem, więc boków ma być dokładnie cztery. Trójkąt ani pięciokąt prostokątem nie będzie, nawet z jednym kątem prostym.
- 2
Przyłóż ekierkę do każdego rogu po kolei. Sprawdzasz, czy wszystkie cztery kąty są proste. Jeden róg nie wystarczy — w innych figurach też trafiają się pojedyncze kąty proste.
- 3
Zmierz linijką boki leżące naprzeciw siebie. Powinny wyjść parami równe: dwa dłuższe takie same i dwa krótsze takie same. W kwadracie wyjdą równe wszystkie cztery.
- 4
Dla pewności zmierz obie przekątne. W prostokącie mają identyczną długość. Jeśli jedna wyszła dłuższa, figura tylko udaje prostokąt.
Pi-otrekEkierka do rogów, linijka do boków. Dwa narzędzia i masz pewność. 🦊
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
W prostokącie ABCD bok AB ma 12 cm, a bok BC ma 5 cm. Bok CD leży naprzeciw boku AB. Ile centymetrów ma bok CD? Wpisz samą liczbę.
Pułapka! Kwadrat też jest prostokątem
Bardzo wielu uczniów mówi: to jest kwadrat, więc na pewno nie prostokąt. To nieprawda.
Sprawdź warunek po warunku, zanim powiesz „to nie prostokąt”. 🦊
Kwadrat to prostokąt wyjątkowy
Kwadrat spełnia wszystkie warunki prostokąta, więc kwadrat jest prostokątem.
Jest po prostu prostokątem wyjątkowym: takim, w którym dłuższy bok zrównał się z krótszym.
Kwadrat to prostokąt, któremu wszystkie boki wyszły równe. Nic mu nie ubywa, wręcz przeciwnie. 🏆
Każdy kot jest ssakiem, nie każdy ssak kotem
Pomyśl o tym jak o zwierzętach. Każdy kot jest ssakiem, ale nie każdy ssak jest kotem. Tak samo: każdy kwadrat jest prostokątem, ale nie każdy prostokąt jest kwadratem.
Prostokąt o bokach 8 cm i 3 cm kwadratem nie jest, bo jego boki się różnią.
Kwadrat — prostokąt o wszystkich bokach równych
- 1
Weźmy kwadrat o boku 5 cm. Ma cztery boki i każdy z nich mierzy dokładnie tyle samo.
- 2
Wszystkie cztery kąty są proste, tak jak w każdym prostokącie. Razem dają pełne 360 stopni.
- 3
Boki przeciwległe są równoległe, a sąsiednie prostopadłe. Kwadrat dziedziczy to po prostokącie.
- 4
Kwadrat ma jeszcze coś, czego zwykły prostokąt nie ma: jego przekątne przecinają się pod kątem prostym. To dodatek, a nie warunek bycia prostokątem.
Pi-otrekKwadrat ma wszystko to co prostokąt i jeszcze trochę więcej.
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
Kafelek ma kształt kwadratu o boku 20 cm. Czy taki kafelek jest prostokątem?
Ściąga do zapamiętania
Po czym poznać prostokąt — i czy kwadrat też nim jest?
Prostokąt to czworokąt o czterech kątach prostych. Każdy kąt ma , razem . Ma boki i wierzchołki.
• Boki przeciwległe są równe i równoległe, boki sąsiednie prostopadłe.
• Obie przekątne mają tę samą długość i przecinają się w połowie. Jedna dłuższa od drugiej — figura tylko udaje prostokąt.
• Kwadrat jest prostokątem: spełnia wszystkie te warunki, po prostu ma wszystkie cztery boki równe.
• Odwrotnie już nie — prostokąt o bokach i kwadratem nie jest. Każdy kot jest ssakiem, ale nie każdy ssak kotem.
• Wystarczy jeden róg, który nie jest prosty, i figura przestaje być prostokątem.
Sprawdź się!
Odpowiedziano na 0 z 5 pytańSkróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.
Ile kątów prostych ma prostokąt?
Które zdanie o kwadracie i prostokącie jest prawdziwe?
W prostokącie jedna przekątna ma 13 cm. Ile ma druga przekątna?
W prostokącie KLMN bok KL ma 9 cm, a bok LM ma 4 cm. Ile centymetrów ma bok MN, leżący naprzeciw KL?
Czworokąt ma boki przeciwległe równe, ale jego kąty mają 70 stopni i 110 stopni. Czy to prostokąt?