Ułamek danej liczby
W tej lekcji1/11
Cześć! W sklepie wisi kartka: kurtka za 80 zł, przecena o jedną czwartą ceny. Ile teraz kosztuje? A w drugą stronę: Twoja siostra mówi, że wydała dwie piąte kieszonkowego, a to było 12 zł. Ile miała na starcie? Pierwsze pytanie jest łatwe, drugie tylko wygląda trudno — po tej lekcji oba policzysz w pamięci.
Słowo Z znaczy RAZY
Gdy słyszysz trzy czwarte z 20, w matematyce znaczy to po prostu mnożenie:
A teraz w drugą stronę: znam część, szukam całości
To jest ta ciekawsza połowa tematu. Zadanie brzmi: dwie piąte pewnej liczby to 12. Co to za liczba?
Dwa kroki w drogę powrotną
- 1
Z części dojdź do jednej części: podziel przez licznik.
- 2
Z jednej części dojdź do całości: pomnóż przez mianownik.
- 3
Sprawdzenie zawsze jest pod ręką — liczymy dwie piąte z trzydziestu.
- 4
Zauważ też, że całość wyszła większa niż jej część. Tak musi być, jeśli ułamek jest właściwy — to darmowa kontrola Twojego wyniku.
Wszystkie 4 kroków odsłonięte.
Krok po kroku: dwie piąte pewnej liczby to 12
- 1
Zapisujemy, co wiemy. Szukana liczba to całość, a jej dwie piąte mają wartość 12.
- 2
Krok pierwszy: schodzimy do JEDNEJ piątej. Skoro dwie piąte to 12, to jedna piąta jest dwa razy mniejsza. Dzielimy przez licznik.
- 3
Krok drugi: wchodzimy na całość. Całość to pięć piątych, a każda piąta to 6. Mnożymy przez mianownik.
- 4
Odpowiedź: szukana liczba to 30. Siostra miała na starcie 30 zł kieszonkowego.
- 5
Sprawdzenie w drugą stronę — liczymy dwie piąte z 30 i musimy dostać 12.
Wszystkie 5 kroków odsłonięte.
W bibliotece jest 40 książek. Trzy ósme z nich to książki przygodowe. Ile jest książek przygodowych?
Pułapka! W zadaniu odwrotnym mnożenie zamiast szukania całości
Zadanie: trzy czwarte pewnej liczby to 18. Co to za liczba?
Jak wygląda poprawne rozwiązanie
Poprawnie schodzimy do jednej części i dopiero potem w górę:
Przecena w sklepie: kurtka za 80 zł
- 1
Wracamy do kartki ze sklepu. Kurtka kosztuje 80 zł, a przecena wynosi jedną czwartą ceny. Najpierw liczymy, ILE ZŁ wynosi obniżka.
- 2
Jedna czwarta z 80 to podzielenie 80 na cztery równe części.
- 3
Obniżka to 20 zł. Ale uwaga — pytanie brzmiało, ile kurtka teraz KOSZTUJE, a nie ile taniej. Odejmujemy obniżkę od ceny.
- 4
Kurtka kosztuje teraz 60 zł.
- 5
Sprytniejsza droga na przyszłość: skoro odpada jedna czwarta, to zostają trzy czwarte ceny. Liczymy od razu trzy czwarte z 80 i mamy wynik w jednym kroku.
Wszystkie 5 kroków odsłonięte.
Zadanie odwrotne. Dwie trzecie pewnej liczby to 14. Jaka to liczba?
Ściąga do zapamiętania
Jak obliczyć ułamek liczby, a jak odtworzyć całość ze znanej części?
Ułamek z liczby to mnożenie: podziel przez mianownik, pomnóż przez licznik. z to , a potem .
• Szukasz całości — idziesz odwrotnie: podziel przez licznik, pomnóż przez mianownik. Skoro liczby to , to i .
• Kontrola sensu: szukasz części — wynik maleje; szukasz całości — wynik rośnie. Całość nie może być mniejsza od swojego kawałka.
• Pułapka w zadaniu odwrotnym: odruchowe mnożenie. Gdy pewnej liczby to , liczba wynosi , a potem — nie .
• Czytaj, o co pyta zadanie: kurtka za przeceniona o tanieje o , ale kosztuje .
Sprawdź się!
Odpowiedziano na 0 z 5 pytańSkróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.
W klasie jest 18 uczniów. Dwie trzecie z nich pojechało na wycieczkę. Ilu uczniów pojechało?
Jedna trzecia pewnej liczby to 7. Jaka to liczba?
Ola liczy, jaka to liczba, skoro trzy piąte tej liczby wynoszą 30. Zanim policzysz: wynik będzie większy czy mniejszy od 30?
Rower kosztował 240 zł i staniał o jedną szóstą ceny. Ile kosztuje teraz?
Antek przeczytał trzy czwarte książki, co dało 96 stron. Ile stron ma cała książka?