Zamiana procentów na ułamki i odwrotnie

około 12 minut
W tej lekcji1/15

Cześć! W sklepie wisi kartka: przecena 40 procent. Obok drugi sklep obiecuje dwie piąte taniej. Który daje lepszą ofertę? Podchwytliwe pytanie — bo to dokładnie to samo. Procenty, ułamki zwykłe i ułamki dziesiętne to trzy sposoby zapisania tej samej liczby. Dziś nauczysz się swobodnie przeskakiwać między nimi.

Z procentów na ułamki: podziel przez sto

Procent to setna część, więc zamiana jest bardzo prosta: zapisz liczbę w liczniku, wstaw sto w mianowniku i skróć.

Na ułamek dziesiętny: przecinek dwa miejsca w lewo

Na ułamek dziesiętny jest jeszcze szybciej: dzielenie przez sto to przesunięcie przecinka o dwa miejsca w lewo.

Cztery zamiany obok siebie

  1. 1

    Czterdzieści procent: liczba nad setką, a potem skracamy przez 20.

    40%=40100=25=0,440\% = \frac{40}{100} = \frac{2}{5} = 0{,}4
  2. 2

    Sześćdziesiąt procent skraca się dokładnie tak samo, bo 60 i 100 dzielą się przez 20.

    60%=60100=35=0,660\% = \frac{60}{100} = \frac{3}{5} = 0{,}6
  3. 3

    Dwanaście procent: tutaj wspólnym dzielnikiem licznika i mianownika jest 4.

    12%=12100=325=0,1212\% = \frac{12}{100} = \frac{3}{25} = 0{,}12
  4. 4

    Osiem procent jest jednocyfrowe, więc w zapisie dziesiętnym po przecinku staje zero.

    8%=8100=225=0,088\% = \frac{8}{100} = \frac{2}{25} = 0{,}08
  5. 5

    W każdym wierszu ostatni ułamek jest już nieskracalny. Skracanie jest częścią zadania, nie dodatkiem: zapis 40100\frac{40}{100} jest poprawny, ale odpowiedzią jest 25\frac{2}{5}.

    40100=25\frac{40}{100} = \frac{2}{5}
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 5 kroków odsłonięte.

Z ułamków na procenty: pomnóż przez sto

Droga powrotna jest lustrzana — mnożymy przez sto.

Dla ułamka dziesiętnego to przesunięcie przecinka o dwa miejsca w prawo:

0,35=35%0,07=7%1,5=150%0{,}35 = 35\% \qquad 0{,}07 = 7\% \qquad 1{,}5 = 150\%

Ułamek zwykły ma dwie drogi do procentu

Dla ułamka zwykłego mamy dwie drogi. Pierwsza: rozszerz go do mianownika sto — wtedy licznik jest gotowym procentem.

Ułamki, które warto znać z pamięci

  1. 1

    Połowa, ćwiartka i trzy czwarte to zamiany do zapamiętania — nikt nie liczy ich za każdym razem.

    12=50%,14=25%,34=75%\frac{1}{2} = 50\%, \quad \frac{1}{4} = 25\%, \quad \frac{3}{4} = 75\%
  2. 2

    Dwie piąte rozszerzamy do setek: piątka mieści się w setce dwadzieścia razy.

    25=40100=40%\frac{2}{5} = \frac{40}{100} = 40\%
  3. 3

    Jedną ósmą szybciej podzielić, niż rozszerzać — mianownika 8 nie da się dopchnąć do stu.

    18=1:8=0,125=12,5%\frac{1}{8} = 1 : 8 = 0{,}125 = 12{,}5\%
  4. 4

    Jedna trzecia nie ma dokładnego zapisu procentowego, bo jej rozwinięcie dziesiętne jest nieskończone.

    1333,3%\frac{1}{3} \approx 33{,}3\%
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 4 kroków odsłonięte.

Zamieniamy 12 procent w obie strony

  1. 1

    Zadanie: zamień 12 procent na ułamek zwykły w postaci nieskracalnej oraz na ułamek dziesiętny.

    12%12\%
  2. 2

    Krok pierwszy: procent to setna część, więc wpisujemy dwanaście nad setką.

    12%=1210012\% = \frac{12}{100}
  3. 3

    Krok drugi: skracamy. Licznik i mianownik dzielą się przez 4.

    12:4100:4=325\frac{12 : 4}{100 : 4} = \frac{3}{25}
  4. 4

    Ułamek zwykły gotowy. Teraz dziesiętny — dzielimy przez sto, czyli przesuwamy przecinek o dwa miejsca w lewo.

    12%=0,1212\% = 0{,}12
  5. 5

    Sprawdzenie, czy oba zapisy oznaczają to samo. Rozszerzamy trzy dwudzieste piąte do mianownika sto.

    325=12100=0,12\frac{3}{25} = \frac{12}{100} = 0{,}12
  6. 6

    Zgadza się — wszystkie trzy zapisy to ta sama liczba, tylko w różnym przebraniu.

    12%=325=0,1212\% = \frac{3}{25} = 0{,}12
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 6 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

Zamień 45 procent na ułamek dziesiętny:

45%=?45\% = ?

Pułapka! Przesunięcie o jedno miejsce zamiast dwóch

Ten błąd zdarza się najczęściej przy procentach jednocyfrowych i zmienia wynik dziesięciokrotnie.

Sprawdzian zdrowego rozsądku i kierunek przecinka

Darmowa kontrola: czy wynik brzmi sensownie? Pięć procent to bardzo mało, więc ułamek musi być bardzo mały. Połowa to zdecydowanie nie jest mało.

Pułapka! Ułamek zostawiony bez skrócenia

Trzeci błąd: pomijanie skracania. Odpowiedź 40100\frac{40}{100} nie jest błędna matematycznie, ale niepełna. Nauczyciel oczekuje postaci nieskracalnej, czyli 25\frac{2}{5}.

Która oferta jest najkorzystniejsza

  1. 1

    Zadanie: trzy sklepy reklamują tę samą kurtkę. Pierwszy daje 30 procent zniżki, drugi jedną czwartą taniej, trzeci obniżkę 0,35 ceny. Gdzie kupić najtaniej?

    30%,14,0,3530\%, \quad \frac{1}{4}, \quad 0{,}35
  2. 2

    Nie da się ich porównać w takiej postaci, więc sprowadzamy wszystko do jednego zapisu. Wybieram procenty, bo w nich najłatwiej porównywać. Pierwsza oferta już jest gotowa.

    30%30\%
  3. 3

    Druga: jedna czwarta to ułamek, który warto znać z pamięci.

    14=25%\frac{1}{4} = 25\%
  4. 4

    Trzecia: ułamek dziesiętny mnożymy przez sto, czyli przesuwamy przecinek o dwa miejsca w prawo.

    0,35=35%0{,}35 = 35\%
  5. 5

    Teraz porównanie jest banalne. Ustawiamy oferty rosnąco.

    25%<30%<35%25\% < 30\% < 35\%
  6. 6

    Najkorzystniejszy jest trzeci sklep — 35 procent zniżki to największa obniżka. Najgorszy drugi, mimo że jedna czwarta brzmi solidnie.

    trzeci sklep\text{trzeci sklep}
Wszystkie kroki za Tobą!

Wszystkie 6 kroków odsłonięte.

Twoja kolej

Zamień ułamek 35\frac{3}{5} na procenty. Ile procent to jest?

35=?%\frac{3}{5} = ?\%

Ściąga do zapamiętania

Jak zamieniać procenty, ułamki zwykłe i dziesiętne?

PROCENT NA UŁAMEK: wpisz liczbę nad setką i SKRÓĆ (40% to 40/100 czyli 2/5). PROCENT NA DZIESIĘTNY: przecinek DWA miejsca w LEWO (40% to 0,4; uwaga 5% to 0,05, nie 0,5!). DZIESIĘTNY NA PROCENT: przecinek dwa miejsca w PRAWO (0,35 to 35%). UŁAMEK NA PROCENT: rozszerz do mianownika 100 albo podziel i pomnóż przez sto (3/4 to 75%, 1/8 to 12,5%). Procent może być ułamkowy i może przekraczać 100.

Sprawdź się!

Odpowiedziano na 0 z 5 pytań

Skróty klawiszowe quizu: klawisze od 1 do 4 wybierają odpowiedź, Enter sprawdza, a po sprawdzeniu przechodzi do następnego pytania. Każdy przycisk możesz też wybrać Tabem i Spacją.

1

Ile wynosi 7%7\% zapisane jako ułamek dziesiętny?

2

Jaki ułamek nieskracalny odpowiada 60%60\%?

3

Ile procent to 0,080{,}08?

4

Ile procent to 18\frac{1}{8}?

5

Trzy sklepy dają obniżki: 15\frac{1}{5}, 0,180{,}18 oraz 22%22\%. Gdzie kupisz najtaniej?

Następny temat
Obliczanie procentu danej liczby